{"id":1542,"date":"2019-07-15T12:27:53","date_gmt":"2019-07-15T05:27:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/?p=1542"},"modified":"2025-04-18T15:21:57","modified_gmt":"2025-04-18T08:21:57","slug":"tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/","title":{"rendered":"Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux"},"content":{"rendered":"<p>Dalam tutorial ini, kami akan menjelaskan cara menginstal Java (OpenJDK) pada Debian 10 Linux.<\/p>\n<p>Java adalah salah satu bahasa pemrograman paling populer yang digunakan untuk membangun berbagai jenis aplikasi dan sistem. Aplikasi yang dikembangkan di Java sangat scalable, fleksibel, dan dapat mudah dipelihara.<\/p>\n<h2>Sebelum Mulai<\/h2>\n<p>Ada dua implementasi yang berbeda dari Java, OpenJDK dan Oracle Java dengan hampir tidak ada perbedaan di antara mereka, kecuali Oracle Java memiliki beberapa fitur komersial tambahan. <a href=\"https:\/\/www.oracle.com\/technetwork\/java\/javase\/terms\/license\/javase-license.html\">License<\/a> Oracle Java hanya mengizinkan penggunaan non-komersial dari perangkat lunak, seperti penggunaan pribadi dan penggunaan pengembangan.<\/p>\n<p>Repositori\u00a0default Debian 10 mencakup dua paket Java yang berbeda, Java Runtime Environment (JRE) dan Java Development Kit (JDK). JRE termasuk Java virtual machine (JVM), class dan binary yang memungkinkan Anda untuk menjalankan program Java. Pengembang Java harus menginstal JDK yang mencakup JRE dan alat development\/debugging dan libraries yang diperlukan untuk membangun aplikasi Java.<\/p>\n<p>Jika Anda tidak yakin paket Java mana yang akan diinstal, rekomendasi umum adalah tetap menggunakan versi default OpenJDK (JDK 11). Beberapa aplikasi berbasis Java mungkin memerlukan versi Java tertentu, jadi Anda harus membaca dokumentasi aplikasi.<\/p>\n<h2>Install OpenJDK 11 di\u00a0Debian 10<\/h2>\n<p>OpenJDK 11, implementasi open source Platform Java adalah pengembangan dan runtime Java default di Debian 10, Buster.<\/p>\n<p>Jalankan perintah berikut sebagai <a href=\"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/cara-membuat-user-sudo-di-debian-linux\/\">pengguna dengan hak akses sudo<\/a> atau root untuk memperbarui indeks paket dan menginstal paket JDK OpenJDK 11:<\/p>\n<pre>sudo apt update&#13;\nsudo apt install default-jdk<\/pre>\n<p>Setelah instalasi selesai, Anda dapat memverifikasinya dengan memeriksa versi Java:<\/p>\n<pre>java -version<\/pre>\n<p>Outputnya akan terlihat seperti ini:<\/p>\n<pre>openjdk version \"11.0.3\" 2019-04-16&#13;\nOpenJDK Runtime Environment (build 11.0.3+7-post-Debian-5)&#13;\nOpenJDK 64-Bit Server VM (build 11.0.3+7-post-Debian-5, mixed mode, sharing)<\/pre>\n<p>Pada poin ini, Anda telah berhasil menginstal Java pada sistem Debian Anda.<\/p>\n<p>JRE termasuk dalam paket JDK. Jika Anda hanya perlu JRE, instal paket <code>default-jre<\/code>.<\/p>\n<h2>Install OpenJDK 8 di Debian 10<\/h2>\n<p>Pada saat penulisan, Java LTS versi 8 sebelumnya tidak tersedia di repositori resmi Debian Buster.<\/p>\n<p>Kita akan mengaktifkan repositori <a href=\"https:\/\/adoptopenjdk.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AdoptOpenJDK<\/a> yang menyediakan paket prebuilt OpenJDK.<\/p>\n<ol>\n<li>Mulail dengan memperbarui daftar paket dan menginstal dependensi yang diperlukan untuk menambahkan repositori baru melalui HTTPS:\n<pre>sudo apt update&#13;\nsudo apt install apt-transport-https ca-certificates wget dirmngr gnupg software-properties-common<\/pre>\n<\/li>\n<li>Impor GPG key repositori menggunakan perintah <a href=\"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/tutorial-menggunakan-command-wget-di-terminal\/\"><code>wget<\/code> <\/a>berikut:\n<pre>wget -qO - https:\/\/adoptopenjdk.jfrog.io\/adoptopenjdk\/api\/gpg\/key\/public | sudo apt-key add -<\/pre>\n<\/li>\n<li>Tambahkan repositori APT AdoptOpenJDK ke sistem Anda:\n<pre>sudo add-apt-repository --yes https:\/\/adoptopenjdk.jfrog.io\/adoptopenjdk\/deb\/<\/pre>\n<\/li>\n<li>Setelah repositori diaktifkan, perbarui source apt dan instal Java 8 menggunakan perintah berikut:\n<pre>sudo apt update&#13;\nsudo apt install adoptopenjdk-8-hotspot<\/pre>\n<\/li>\n<li>Terakhir, verifikasi instalasi dengan memeriksa versi Java:\n<pre>java -version<\/pre>\n<p>Outputnya akan terlihat seperti ini:<\/p>\n<pre>openjdk version \"1.8.0_212\"&#13;\nOpenJDK Runtime Environment (AdoptOpenJDK)(build 1.8.0_212-b04)&#13;\nOpenJDK 64-Bit Server VM (AdoptOpenJDK)(build 25.212-b04, mixed mode)<\/pre>\n<\/li>\n<\/ol>\n<h2>Tetapkan versi default Java di\u00a0Debian 10<\/h2>\n<p>Jika memiliki beberapa versi Java yang diinstal pada sistem Debian, Anda dapat memeriksa versi apa yang ditetapkan sebagai versi default dengan mengetik:<\/p>\n<pre>java -version<\/pre>\n<p>Untuk mengubah versi default gunakan perintah <code>update-alternatives<\/code>:<\/p>\n<pre>sudo update-alternatives --config java<\/pre>\n<p>Outputnya akan terlihat seperti di bawah ini:<\/p>\n<pre>There are 2 choices for the alternative java (providing \/usr\/bin\/java).&#13;\n&#13;\n  Selection    Path    Priority   Status&#13;\n------------------------------------------------------------&#13;\n* 0 \/usr\/lib\/jvm\/java-11-openjdk-amd64\/bin\/java          1111      auto mode&#13;\n  1 \/usr\/lib\/jvm\/adoptopenjdk-8-hotspot-amd64\/bin\/java   1081      manual mode&#13;\n  2 \/usr\/lib\/jvm\/java-11-openjdk-amd64\/bin\/java          1111      manual mode&#13;\n&#13;\n&#13;\nPress &lt;enter&gt; to keep the current choice[*], or type selection number:<\/pre>\n<p>Anda akan disajikan daftar semua versi Java yang diinstal. Masukkan nomor versi yang ingin Anda gunakan sebagai default dan tekan <code>Enter<\/code>.<\/p>\n<h2>Environment Variable untuk\u00a0<code>JAVA_HOME<\/code><\/h2>\n<p>Variabel <a href=\"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/shell-environment-variable-di-linux-dan-unix\/\">environment <\/a><code>JAVA_HOME<\/code> digunakan oleh beberapa aplikasi Java untuk menentukan lokasi instalasi Java.<\/p>\n<p>Untuk mengatur environment variable <code>JAVA_HOME<\/code>, gunakan perintah <code>update-alternatives<\/code> untuk menemukan di mana Java diinstal:<\/p>\n<pre>sudo update-alternatives --config java<\/pre>\n<p>Dalam contoh ini jalur instalasi adalah sebagai berikut:<\/p>\n<ul>\n<li>OpenJDK 11 terletak di <code>\/usr\/lib\/jvm\/java-11-openjdk-amd64\/bin\/java<\/code><\/li>\n<li>OpenJDK 8 terletak di <code>\/usr\/lib\/jvm\/adoptopenjdk-8-hotspot-amd64\/bin\/java<\/code><\/li>\n<\/ul>\n<p>Setelah menemukan jalur instalasi Java pilihan Anda, buka file <code>\/etc\/environment<\/code>:<\/p>\n<pre>sudo nano \/etc\/environment<\/pre>\n<p>Dengan asumsi Anda ingin mengatur <code>JAVA_HOME<\/code> ke jalur OpenJDK 11, tambahkan baris berikut di akhir file:<\/p>\n<pre>JAVA_HOME=\"\/usr\/lib\/jvm\/java-11-openjdk-amd64\"<\/pre>\n<p>Agar perubahan berlaku pada shell Anda saat ini, Anda dapat log out dan log in kembali, atau dengan menjalankan perintah <a href=\"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/mengenal-perintah-source-di-bash-terminal-linux\"><code>source<\/code> <\/a>berikut:<\/p>\n<pre>source \/etc\/environment<\/pre>\n<p>Verifikasi bahwa variabel <code>JAVA_HOME<\/code> telah ditetapkan dengan benar:<\/p>\n<pre>echo $JAVA_HOME<\/pre>\n<p>Anda akan melihat path (jalur) ke instalasi Java:<\/p>\n<pre>\/usr\/lib\/jvm\/java-11-openjdk-amd64<\/pre>\n<p><code>\/etc\/environment<\/code> adalah file konfigurasi sistem, yang digunakan oleh semua pengguna. Jika Anda ingin mengatur variabel <code>JAVA_HOME<\/code>\u00a0per user, Anda cukup tambahkan baris di atas ke <code>.bashrc<\/code> atau file konfigurasi lain yang dimuat ketika user masuk.<\/p>\n<h2>Uninstall Java<\/h2>\n<p>Anda dapat uninstall Java seperti paket lain yang diinstal dengan apt.<\/p>\n<p>Misalnya, untuk uninstall paket default-jdk, cukup jalankan perintah berikut:<\/p>\n<pre>sudo apt remove default-jdk<\/pre>\n<h2>Kesimpulan<\/h2>\n<p>Versi LTS terbaru dari OpenJDK tersedia dalam repositori default\u00a0 Debian 10 Buster dan instalasi adalah tugas yang sederhana dan mudah.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dalam tutorial ini, kami akan menjelaskan cara menginstal Java (OpenJDK) pada Debian 10 Linux. Java&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1543,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[79,108],"class_list":["post-1542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-debian","tag-debian-10","tag-java"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux - Linuxid<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"id_ID\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux - Linuxid\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dalam tutorial ini, kami akan menjelaskan cara menginstal Java (OpenJDK) pada Debian 10 Linux. Java&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Linuxid\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-07-15T05:27:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-18T08:21:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/linuxid.net\/post\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Install-Java-di-Debian-10.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"530\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"xsand\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Ditulis oleh\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"xsand\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimasi waktu membaca\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 menit\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/\",\"url\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/\",\"name\":\"Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux - Linuxid\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Install-Java-di-Debian-10.jpg\",\"datePublished\":\"2019-07-15T05:27:53+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-18T08:21:57+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/#\/schema\/person\/e6642d26041eab9fef2677e204e89d79\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"id\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"id\",\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Install-Java-di-Debian-10.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Install-Java-di-Debian-10.jpg\",\"width\":1000,\"height\":530},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Beranda\",\"item\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/#website\",\"url\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/\",\"name\":\"Linuxid\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"id\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/#\/schema\/person\/e6642d26041eab9fef2677e204e89d79\",\"name\":\"xsand\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"id\",\"@id\":\"https:\/\/linuxid.net\/post\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cc8513768e15fa0758099a0ba5b898f3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cc8513768e15fa0758099a0ba5b898f3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"xsand\"},\"url\":\"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/author\/xsand\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux - Linuxid","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/","og_locale":"id_ID","og_type":"article","og_title":"Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux - Linuxid","og_description":"Dalam tutorial ini, kami akan menjelaskan cara menginstal Java (OpenJDK) pada Debian 10 Linux. Java&hellip;","og_url":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/","og_site_name":"Linuxid","article_published_time":"2019-07-15T05:27:53+00:00","article_modified_time":"2025-04-18T08:21:57+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":530,"url":"https:\/\/linuxid.net\/post\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Install-Java-di-Debian-10.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"xsand","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Ditulis oleh":"xsand","Estimasi waktu membaca":"4 menit"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/","url":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/","name":"Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux - Linuxid","isPartOf":{"@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Install-Java-di-Debian-10.jpg","datePublished":"2019-07-15T05:27:53+00:00","dateModified":"2025-04-18T08:21:57+00:00","author":{"@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/#\/schema\/person\/e6642d26041eab9fef2677e204e89d79"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#breadcrumb"},"inLanguage":"id","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"id","@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Install-Java-di-Debian-10.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Install-Java-di-Debian-10.jpg","width":1000,"height":530},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/tutorial-install-dan-konfigurasi-java-di-debian-10-linux\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Beranda","item":"https:\/\/linuxid.net\/post\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tutorial Install dan Konfigurasi Java di Debian 10 Linux"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/#website","url":"https:\/\/linuxid.net\/post\/","name":"Linuxid","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/linuxid.net\/post\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"id"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/#\/schema\/person\/e6642d26041eab9fef2677e204e89d79","name":"xsand","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"id","@id":"https:\/\/linuxid.net\/post\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cc8513768e15fa0758099a0ba5b898f3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cc8513768e15fa0758099a0ba5b898f3?s=96&d=mm&r=g","caption":"xsand"},"url":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/author\/xsand\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2892,"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542\/revisions\/2892"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.linuxid.net\/post\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}